پژوهشگران دانشگاه صنعتي اميركبير با استفاده از روش طيف سنجي LIBS توانستند سنگ كليه و بافت را به طور همزمان و با دقت بالا در حين فرايند سنگ شكني از يكديگر تشخيص دهند.
به گزارش روز سه شنبه ايرنا از روابط عمومي دانشگاه صنعتي اميركبير، دكتر 'پرويز پروين' مجري طرح گفت: در فرآيند سنگ شكني ليزري، با توجه به چگالي توان بالايي كه براي شكستن سنگ لازم است، در صورت برخورد باريكه ليزر به بافت اطراف سنگ، به دليل اشتباه در تشخيص محل دقيق سنگ صدمات جبران‏ناپذيري بر بافت مجاور وارد مي‏شود.
عضو هيأت علمي دانشكده مهندسي هسته اي و فيزيك افزود: از اين رو وجود يك ابزار تشخيص گر سنگ از بافت در فرآيند سنگ شكني ليزري امري ضروري است.
وي گفت: با به كارگيري طيف سنجي LIBS (Laser Induced Breakdown Spectroscopy) كوپل شده به ليزر ياگ سوئيچ Q، يك سيستم هم زمان تشخيص گر سنگ-بافت را ارائه داده‏ايم كه نسبت به روشهاي پيشين كارايي بهتري داشته و از مزيتهاي قابل توجهي از قبيل دقت بالا، هم زماني و حجم كم تجهيزات اپتيكي مورد استفاده در بدن (كاتتر) و ايمني بالا برخوردار است.
اين پژوهشگر خاطرنشان كرد: به كمك اين روش، با تشخيص دقيق عناصر موجود در سنگ مي‏توان نوع سنگ كليه را در ابتداي فرآيند سنگ شكني نيز تشخيص داد و پارامترهاي مناسب پرتودهي نظير انرژي و نرخ تكرار تپ‏ هاي ليزر را بدون نياز به هرگونه آماده‏سازي قبلي، انتخاب كرد.
به گفته پروين؛ به عنوان مثال حضور يا عدم حضور قله‏هاي يوني مشخصه كلسيم (393.4nm, 396.8nm) در طيف LIBS از سنگهاي كليوي، ملاك تشخيص سنگ اگزالات كلسيمي از بافت خواهد بود كه در صورت عدم بروز قله‏هاي يوني كلسيمي، فرمان قطع ولتاژ سلول پاكلز به منظور پيشگيري از آسيب احتمالي بافت، صادر مي‏شود.
وي در مورد ساير مزيت‏هاي اين اختراع گفت: در اين روش تنها با برخورد يك تپ ليزر تمامي اطلاعات مورد نياز براي تشخيص سنگ از بافت فراهم مي‏شود تا از ايجاد جراحات شديد بر بافت مجاور جلوگيري شود.
اين عضو هيات علمي دانشگاه اميركبير اظهار داشت: علاوه بر كاربردهاي روش LIBS در پزشكي، مي‏توان در صنعت نيز از آن بهره‏ گرفت و در مكانهاي دور از دسترس (مانند اكتشافات فضايي) و يا در معادن به عنوان تشخيص گر عنصري دقيق و مطمئن بهره جست.
اين طرح در قالب پروژه كارشناسي ارشد محمد كراجي در دانشكده مهندسي هسته اي و فيزيك و با راهنمايي دكتر پرويز پروين انجام شده است .